Konijnen in het wild eten allerlei soorten gras, (on)kruiden, takjes, twijgen en schors. Ze eten vaak een klein beetje en hupsen naar een volgend plekje om weer iets te eten. Zo krijgen ze diverse soorten eten binnen en gedurende de dag vele kleine beetjes.

Dat is maar goed ook, want een konijnenlichaam heeft de hele dag voedsel nodig om de darmen in beweging te houden. Het maagdarmstelsel is optimaal gebouwd voor het verteren van vezels. Zie voor meer informatie over het verteringsstelsel van het konijn een artikel dat ik geschreven heb en dat je hier kunt lezen en/of downloaden.

Hooi

Ruwvezel

Konijnen hebben elke dag veel hooi nodig
Konijnen eten graag ruwvezel, ze hebben het ook echt dagelijks nodig om gezond te blijven

Aangezien de meeste gedomesticeerde konijnen in gevangenschap niet in staat zijn om zelf hun kostje bij elkaar te scharrelen, zullen wij hen van voedsel moeten voorzien. Het belangrijkste is om ze de hele dag door voor onbeperkt gras of hooi te zorgen. Hooi heeft weinig voedingswaarde en is een prima alternatief wat konijnen de hele dag kunnen eten zonder erg ‘vol’ te raken. Een konijn moet ongeveer het eigen gewicht aan hooi eten. Zodoende krijgen de tanden en kiezen voldoende de mogelijkheid om te slijten, worden de darmen voldoende uitgedaagd om de vezels te verteren en voldoen we aan de behoefte om de gehele dag door kleine beetjes te kunnen eten.

Zorg elke dag voor vers hooi. Vervuild of oud hooi wordt meestal niet goed gegeten. Vervuuild en/of oud hooi kan je bijvoorbeeld wel in het toilet gooien. Tijdens het hooi eten keutelen konijnen vaak en veel. Andersom eten ze ook graag hooi tijdens het keutelen. Een ruif boven het toilet is dus echt geen raar idee.

Naast hooi is het ook goed om konijnen dagelijks een handje vol stro te geven. Stro bevat meer houtachtige vezels (lignine) dan hooi. Liginecellulose bestaat uit onverteerbare vezels waardoor de darmen enorm gestimuleerd worden. Sommige konijnen hebben een behoefte aan onverteerbare vezels, waardoor ze aan van alles gaan knagen: plinten, meubels, behang, …

80% van de dagelijkse hoeveelheid voedsel moet uit hooi bestaan.

Groenten

Groenten

Naast voldoende kwalitatief goed hooi heeft een konijn behoefte aan groenten. Regelmatig kom ik tegen dat men denkt dat konijnen diarree krijgen van groente. Natuurlijk kan een individueel konijn er wat minder goed tegen kunnen, maar de meeste konijnen vinden het heerlijk en hebben er geen problemen mee.

Een mix van verschillende soorten groenten

Jonge konijnen gaan met een week of 4 mee eten met de moeder. Dat betekent dat ze op dat moment al gewend kunnen raken aan het eten van groente. Als ze dat niet gewend zijn zal je later hetzelfde moeten doen als gewenning. Geef je konijn eerst een klein stukje en houdt de ontlasting in de gaten. Mocht het goed gaan geef je een iets groter stukje. Zo bouw je elke nieuwe soort groente op. Geef ca. 3 soorten groenten per dag.

Van koolsoorten wordt vaak gezegd dat ze gas veroorzaken en dat een konijn het daarom niet mag hebben. Uit onderzoek is echter gebleken dat kool geen extra kans op gas geeft. Suiker is de nummer 1 veroorzaker van gas.

Op internet zijn lijsten te vinden van verschillende soorten groenten die een konijn veilig kan eten. Zie bijvoorbeeld de lijst op BunnyBunch of Knagers.net

10 tot 15 % van de dagelijkse hoeveelheid voedsel moet uit groente bestaan.

Brokjes

Brokjes

Omdat het voor de industrie niet handig is om hooi en groente te voeren aan vleeskonijnen en ze ook nog een snel moeten groeien, heeft men brokken bedacht en gemaakt. Dat maakt het voeren een stuk makkelijker. Voor onze huiskonijnen hebben we datzelfde idee overgenomen.

Links muesli (ofwel gemengd voer) en rechts de bekende biks (of pallet)

Brokken bevatten veel ingrediënten die goed zijn voor een konijn. In de winkel zijn vaak twee soorten te koop: de muesli en de biks. Uit onderzoek is gebleken dat je beter geen muesli kunt voeren. Konijnen hebben de neiging om selectief te eten waardoor ze niet alle noodzakelijke voedingsstoffen binnen krijgen, maar ook de hoeveelheid suiker is niet goed voor ze. Frances Harcourt-Brown, een vooraanstaand dierenarts heeft een helder artikel op haar website staan.

Lang niet alle merken biks zijn even goed voor een konijn. Met het idee dat brokken zijn ontwikkeld voor de vleesindustrie, kan je bedenken dat deze brokken niet altijd optimaal zijn voor een konijn waarvan we hopen dat het vele jaren lang gezond bij ons thuis zal wonen.

Bekijk dus goed de samenstelling van het merk dat je wilt gaan voeren. Dit kan je als richtlijn gebruiken voor een goede samenstelling van droogvoer:

  • 13-14% eiwit
  • 3% of minder vet
  • 14% of meer vezels
  • 10% of minder as
  • 1% of minder calcium
  •  Verhouding calcium : fosfor – 2 : 1
  • Vitamine A 10.000 IE /KG
  • Vitamine D 1.000 IE /KG
  • Vitamine E 50 IE /KG

Verder is het belangrijk dat er geen extra stoffen aan toe zijn gevoegd zoals Robenidine of Meticlorpindol (middelen om coccidiose tegen te gaan), ethoxyquin (landbouwgif), conserveringmiddelen, extra vitamine C en kunstmatige kleurstoffen.

5 % van de dagelijkse hoeveelheid voedsel moet uit biks bestaan. Je kan uitgaan van het gemiddelde van 20 gram per kilo volwassen konijn, maar is ook sterk afhankelijk van de tijd van het jaar (koude, verharing, …) de leeftijd (jonge en oude konijnen mogen meer), de bewegingsvrijheid en activiteit van het konijn (meer energie verbruik vraagt meer voedsel), …
Het is dus belangrijk om ‘op het oog’ te voeren. Bekijk en bevoel je konijn regelmatig en pas aan indien nodig.

Fruit

Fruit, kruiden en takken

Konijnen mogen elke dag ook een stukje fruit, maar zeker niet teveel. Fruit bevat vaak veel suiker en zoals al eerder gemeld veroorzaakt suiker gas, waardoor een gasbuik kan ontstaan.

Gedroogde of versie kruiden worden ook graag gegeten. Je kunt ze uiteraard vers kopen en gelijk geven, maar je kunt ze ook drogen, voor later gebruik, of gedroogd kopen.

Takken van de wilg zijn niet alleen goed vanwege de vezels, maar helpt ook tegen verveling

Takken zijn niet alleen goed vanwege de vezels, maar ook goed tegen de verveling en het bevorderen van de slijtage van de tanden en kiezen.

5 % van de dagelijkse hoeveelheid voedsel mag uit fruit, kruiden en takken bestaan.

Water

Water

Deze drinkflessen worden veel gebruikt door fokkers

Een konijn heeft de hele dag schoon water nodig. Je kunt het aanbieden in een flesje of in een waterbak. Uit onderzoek is gebleken dat konijnen meer water drinken als je uit een bakje drinken. Verschoon elke dag het water, ook al is het niet op. Vul bij of vervang als het eerder op is.

Maak de flesjes en de waterbak ook regelmatig schoon. Een bakje is vaak eenvoudiger schoon te maken en te houden, maar een flesje valt ook wel mee. Strooi een beetje rijst in het flesje en doe er wat warm water bij. Draai de dop erop en schudt het stevig. Spoel na met schoon water.

Verboden

Wat mogen ze niet?

In dierenwinkels worden vaak ook snoepjes voor konijnen verkocht. De verpakking ziet er aantrekkelijk uit en termen als “vol vitamine”, “natuurlijk” en “geeft energie” proberen ons te overtuigen om het te kopen. Veel snoepgoed zit echter vol suiker en is dus helemaal niet gezond voor het konijn. Bedenk dat ons darmstelsel heel anders in elkaar zit dan dat van een konijn, dus we kunnen het ook niet vergelijken. Het argument “wij willen toch ook wel eens wat lekker” gaat dus echt niet op.

Er zijn voldoende alternatieven om je konijn iets lekker te geven: een stukje fruit, een takje van peterselie o.i.d. Wil je toch iets kopen in de winkel, let dan goed op de suikers en de kleurstoffen. Leverancier Surpreme heeft bijvoorbeeld sticks (Fibafirst) gemaakt die een prima alternatief bieden

Knaagstenen zijn absoluut verboden voor konijnen

Ook worden er nog volop knaagstenen verkocht onder het mom dat konijnen extra calcium nodig hebben en dat het goed voor de tanden zou zijn. Niets is echter minder waar. Een knaagsteen is ontzettend slecht. Het konijn krijgt zondermeer teveel calcium binnen met de kans op blaasgruis en -stenen. Kortom, in de prullenbak ermee.

Oud en gedroogd brood vinden ze heerlijk, maar is door de ingrediënten ook niet gezond. Door de toevoeging van zout en de hoeveelheid koolhydraten kan je het beter niet geven. Het levert niets aan voedingsstoffen. Grotere rassen, zoals de Vlaamse Reus en de Franse Hangoor krijgen daarnaast al snel een wam van brood.

Tips

Manier van voeren

Brokjes en groeten zijn prima te voeren in een bakje, maar je kunt er ook aan denken om het voedsel door het verblijf te strooien. Daardoor zullen konijnen minder ‘last’ hebben van andere konijnen die wellicht wat territoriaal zijn en hun maatje opjagen als het om eten gaat. Tevens gaat het verveling tegen en komt het dichter bij het natuurlijke fourageren wat ze ook in het wild doen.

Groente kan je ook door het verblijf verspreiden maar is ook uitermate geschikt om te verstoppen in een lege eierdoos, een leeg wc-rolletje, een papieren zak of opgehangen aan een lijntje.